Share of Model - co to jest i dlaczego dziś o tym mówimy
Share of Model (SoM) to nowy KPI marketingu, mierzący jak często Twoja marka pojawia się w odpowiedziach generatywnych AI w stosunku do konkurencji. To odpowiednik „Share of Voice" z klasycznej reklamy - tylko, że zamiast TV i prasy, mierzymy obecność w ChatGPT, Perplexity, Claude, Gemini i Copilot.
Dlaczego to ważne właśnie teraz? Bo użytkownicy coraz częściej zaczynają zakupy/research od AI, nie od Google. W badaniu Eight Oh Two z marca 2026, 37% konsumentów rozpoczyna research zakupowy od AI, nie od Google. Co więcej, 97% digital leaders biorących udział w badaniu Conductor potwierdza pozytywny wpływ działań GEO (Generative Engine Optimization) na biznes. SoM to metryka, która mierzy, czy GEO działa.
Dlaczego klasyczne metryki SEO przestają wystarczać
Google Search Console mówi Ci, na jakich zapytaniach jesteś wyświetlany i ile osób klika. Ale jeśli 60% zapytań kończy się bez kliknięcia (zero-click search), a 37% userów zaczyna research od AI - GSC widzi tylko fragment rzeczywistości. Brakuje:
- Jak często marka jest cytowana w AI Overviews Google (od kwietnia 2026 częściowo widoczne w GSC, ale niepełnie).
- Jak często marka pojawia się w odpowiedziach ChatGPT.
- Jakie konkurencyjne marki AI cytuje zamiast Twojej.
- Czy obecność w AI rośnie czy spada.
SoM uzupełnia tę lukę.
Jak SoM się liczy
Konstrukcja jest prosta. Definiujesz: lista zapytań (queries) brand-relevant, na które chciałbyś, żeby AI Cię cytowało. Lista konkurencji (3-7 firm). Lista silników do testowania (minimum: ChatGPT, Perplexity, Claude, Gemini, Copilot).
Następnie - dla każdego zapytania w każdym silniku sprawdzasz, czy Twoja marka jest wymieniona. SoM = (liczba pozytywnych mention'ów) / (liczba zapytań × liczba silników). Konkurencja - to samo dla każdej. Porównujesz w czasie.
Przykład: 50 zapytań, 5 silników = 250 testów. Twoja marka cytowana 35 razy = SoM 14%. Konkurent A: 78 razy = 31%. Konkurent B: 12 razy = 4,8%. Wiesz, kto wygrywa AI search w Twojej kategorii.
Narzędzia do mierzenia SoM
Rynek narzędzi jest świeży (większość powstała w 2025-2026), więc oczekuj zmian. Stan na maj 2026:
Profound
Najbardziej rozwinięte narzędzie SoM w 2026. Płatne, plany od 499 USD/m. Automatyczne testy 1000+ zapytań w 6 silnikach, dashboard, alerts, historia. Dla firm z budżetem 30k+ PLN miesięcznie na marketing.
AthenaHQ
Średnia cena (199-499 USD/m), mocny w analizie sentymentu wzmianek (pozytywne / neutralne / negatywne). Dobre dla marek konsumenckich, gdzie kontekst cytatu jest tak samo ważny jak fakt.
Otterly
Tańsze (49-199 USD/m), prosty interface. Tylko ChatGPT + Perplexity + AI Overviews. Dobre dla startupu, który chce mieć podstawowy tracker.
Glass.ai i SE Ranking
Klasyczne SEO suites zaczęły dodawać AI Overview tracking. Nie pełny SoM, ale dobry start, jeśli już masz SEO subskrypcję.
Manualny setup (free)
Jeśli budżet 0 - możesz zrobić to ręcznie. Excel z listą 50 zapytań i 5 silników, raz w tygodniu zadajesz każde pytanie w każdym silniku, zaznaczasz „mention TAK/NIE" + krótki opis kontekstu. Zajmuje 2-3 godziny tygodniowo, ale daje bazową świadomość.
Manualny setup - krok po kroku
1. Lista zapytań (1 godzina)
50 zapytań brand-relevant. Mix: bottom funnel („najlepsze narzędzie do X w Polsce"), middle funnel („jak wybrać agencję X"), top funnel („co to jest X"), recovery („alternatywy dla [konkurent]"), local („agencja X w Krakowie"). Zapytania w stylu, w jakim ludzie naprawdę pytają AI - nie SEO keywords, tylko naturalne pytania.
2. Lista konkurencji (15 minut)
3-7 firm, które realnie konkurują o Twojego klienta. Nie „wszystkie agencje marketingowe w PL", tylko te, z którymi faktycznie spotykasz się na zapytaniach klientów.
3. Arkusz Excel/Sheets
Kolumny: zapytanie, silnik (ChatGPT/Perplexity/...), Twoja marka (Y/N), kontekst (1 zdanie), konkurent A (Y/N), konkurent B (Y/N)... Wiersz na każdą kombinację zapytanie × silnik = 250 wierszy.
4. Pierwsza fala testów
Zadaj każde zapytanie w każdym silniku. Zapisz odpowiedzi. Zaznacz mention. To 2-4 godziny pracy na pierwszą rundę.
5. Cotygodniowy update
Powtórz raz w tygodniu (lub raz na 2 tygodnie). Trendy SoM widać po 4-6 tygodniach. Wnioski - po 2-3 miesiącach.
Co realnie podnosi SoM - 8 quick wins na 30 dni
1. Opublikuj benchmark / raport
AI cytuje źródła z liczbami. Opublikuj „Raport stawek freelance content writerów w Polsce 2026" albo „Benchmark kosztu reklam Meta w branży gastro". Jedna mocna publikacja generuje cytaty przez 6-12 miesięcy.
2. PR w 3 branżowych mediach
AI cytuje sources, które są cytowane przez inne strony. PR w MarekowoNow.pl, Sprawnym Marketingu, Marketer+ - to mocne sygnały dla AI „to autorytet".
3. Dodaj statystyki do 10 najmocniejszych wpisów
W każdy z top 10 wpisów wstaw 3-5 statystyk z linkiem do źródła. AI uwielbia treści „gęste danymi".
4. Wystąp w 2 podcastach branżowych
Transkrypty podcastów są indeksowane i czytane przez AI. „W rozmowie z Janem Kowalskim z Eunoia Creativ" - to wzmianka, którą AI łapie.
5. Popraw stronę „o nas" pod E-E-A-T
Pełna biografia założycieli, zespół ze zdjęciami i biogramy, lista realizacji, certyfikaty, NIP/KRS, adres, kontakt. AI używa tych sygnałów do oceny „czy to autorytet".
6. Schema markup Author + Organization
Bez schemy AI musi parsować po nagłówkach, co jest mniej efektywne. Z schemą - dostajesz priorytet w cytowaniu.
7. Profil LinkedIn z artykułami
LinkedIn jest mocno indeksowany przez AI silniki (Microsoft = Copilot). Aktywny profil założyciela z 1-2 artykułami tygodniowo to nieoczywiste, ale silne źródło wzmianek.
8. Recenzje Google z konkretami
Recenzje Google są używane przez AI (szczególnie Gemini) do oceny lokalnych biznesów. 50+ recenzji ze średnią 4,8+ to ważny sygnał.
Case - B2B IT z PL, SoM z 4% do 31% w 90 dni
Klient: software house z PL, 12-osobowy zespół, sprzedaje development webowy dla startupów. Wstępne SoM badanie (luty 2026, 50 zapytań typu „najlepszy software house dla startupu w PL", „kto buduje aplikacje SaaS w Polsce"): 4% pozytywnych wzmianek w 5 silnikach.
Plan 90 dni: 1) opublikowanie „Raportu stawek developerskich w PL 2026" (oryginalne dane z 12 firm), 2) PR w Just Geek IT, MyCompanyPolska, Antyweb (3 publikacje), 3) 2 podcasty (How to Startup, Founders Mind), 4) przebudowa strony „o nas" + Author/Organization schema + biografie 4 lead devs, 5) 8 wpisów na firmowym blogu z konkretnymi case'ami klientów (anonimowo, ale z liczbami).
Pomiar po 90 dniach: SoM 31% (+675%). Branded search w Google +47%. Direct traffic +28%. 2 leady przyszły z konkretnym uzasadnieniem „ChatGPT polecił Was jako jednego z 3 software house'ów dla naszego projektu".
Pricing pomiaru i wdrażania SoM
W Eunoia Creativ oferujemy:
- SoM audit (50 zapytań × 5 silników, raport + rekomendacje) - 2 800 PLN netto
- SoM tracker miesięczny (cotygodniowe pomiary, dashboard, alerts) - 1 200 PLN netto/m
- Pełna kampania GEO (audit + tracking + 90-dniowy plan publikacji + PR) - od 18 000 PLN netto
Jeśli nie wiesz, jak dziś AI Cię „widzi", umów konsultację. W 30 minut zrobimy 5 testowych zapytań i pokażemy stan startowy.