Voucher podarunkowy w firmie: jak sprzedawać bony na święta i rozliczyć VAT

Voucher podarunkowy to bon na usługę albo na określoną kwotę, który klient kupuje na prezent, a obdarowany realizuje w Twojej firmie. Przed świętami to łatwy dodatkowy przychód, zwłaszcza dla salonów, restauracji, gabinetów i szkół. Najważniejsza decyzja to rodzaj bonu: przy bonie jednego przeznaczenia VAT rozliczasz przy sprzedaży, a przy bonie różnego przeznaczenia dopiero przy realizacji.
Dlaczego vouchery sprzedają się przed świętami
W grudniu wiele osób szuka prezentu dla kogoś, kogo gustu nie zna dokładnie. Bon na masaż, kolację czy kurs rozwiązuje ten problem i nie wymaga wysyłki. Dla firmy voucher ma trzy zalety:
- Przychód z góry. Pieniądze wpływają w grudniu, a usługę wykonujesz w styczniu czy lutym, gdy ruch jest zwykle mniejszy.
- Nowi klienci. Obdarowany często przychodzi do Ciebie pierwszy raz i może zostać na dłużej.
- Sprzedaż w ostatniej chwili. Voucher elektroniczny możesz wysłać mailem nawet w Wigilię, kiedy paczki już nie dochodzą.
Bon jednego przeznaczenia a bon różnego przeznaczenia
Od 2019 roku ustawa o VAT dzieli bony na dwa rodzaje i od tego zależy, kiedy płacisz podatek:
| Cecha | Bon jednego przeznaczenia | Bon różnego przeznaczenia |
|---|---|---|
| Kiedy występuje | w chwili wydania bonu wiadomo, gdzie będzie wykonana usługa lub dostawa i jaki będzie VAT | każdy inny bon, np. na dowolne usługi z różnymi stawkami VAT |
| Przykład | voucher na konkretny zabieg w salonie za 250 zł | bon na 200 zł do wykorzystania na zabiegi, kosmetyki albo kawę w kawiarni salonu |
| Kiedy VAT | przy sprzedaży (wydaniu) bonu i przy każdym jego transferze przez przedsiębiorcę działającego we własnym imieniu (podarowanie bonu przez klienta nie jest nową sprzedażą) | dopiero przy realizacji, czyli wykonaniu usługi lub wydaniu towaru |
| Realizacja | nie jest osobną transakcją w części pokrytej bonem | to ona jest opodatkowana |
Przykład: restauracja z jednym menu w stawce 8% sprzedaje voucher na kolację degustacyjną. VAT jest znany od początku, więc to bon jednego przeznaczenia. Jeśli ta sama restauracja sprzeda bon kwotowy, który można wydać na jedzenie (8%) albo alkohol (23%), w chwili sprzedaży nie wiadomo, jaki będzie VAT. To bon różnego przeznaczenia.
Od rodzaju bonu zależy też ewidencja: przy bonie jednego przeznaczenia sprzedaż rejestrujesz od razu, także na kasie fiskalnej, jeśli ją masz. Przy bonie różnego przeznaczenia rozliczasz realizację. Szczegóły ustal z księgowym, zanim wydrukujesz pierwsze bony.
Jak przygotować voucher podarunkowy krok po kroku
- Wybierz formę: voucher na konkretną usługę („masaż 60 minut”) albo kwotowy („200 zł”). Usługowy łatwiej sprzedać jako gotowy prezent, kwotowy daje obdarowanemu wybór.
- Ustal termin ważności, np. 6 albo 12 miesięcy, i napisz go wyraźnie na bonie. Dłuższy termin rozkłada realizacje w czasie.
- Nadaj numer. Każdy bon musi mieć unikalny numer, żebyś mógł sprawdzić, czy jest opłacony i czy nie został już wykorzystany.
- Zapisz zasady w regulaminie (lista niżej) i dodaj do bonu odnośnik albo kod QR do regulaminu.
- Zaprojektuj bon w kolorach marki, w wersji do druku i w PDF do wysyłki mailem.
- Prowadź rejestr: numer, data sprzedaży, kwota, termin ważności, data realizacji. Arkusz wystarczy na start.
Regulamin vouchera: co w nim zapisać
- kto wydaje bon (dane firmy) i na co można go wykorzystać,
- termin ważności i co się dzieje po jego upływie,
- czy bon można wymienić na gotówkę (zwykle nie) i czy można go wykorzystać w częściach,
- jak umówić termin realizacji i czy trzeba okazać bon,
- czy bon można przekazać innej osobie,
- co, gdy usługa jest droższa od wartości bonu (dopłata) albo tańsza.
Sprzedaż bonu przez internet to umowa zawarta na odległość, więc obowiązują zasady sprzedaży konsumenckiej, w tym informacje o prawie odstąpienia od umowy. Jak przygotować regulamin sprzedaży online, opisujemy w tekście regulamin sklepu internetowego.
Sprzedaż voucherów online i w social mediach
Najwięcej voucherów sprzedaje się wtedy, gdy klient może kupić je od razu, o każdej porze, i dostać PDF na maila. Masz kilka możliwości:
- Strona internetowa z płatnością online: klient wybiera bon, płaci BLIK-iem lub kartą i od razu dostaje plik. To najwygodniejsze dla klienta i nie wymaga Twojej obecności.
- Wiadomości w social mediach: sprzedaż przez Messengera czy Instagram działa przy mniejszej skali, ale każdy bon wymaga ręcznej obsługi i przelewu.
- Na miejscu: wydrukowany bon w eleganckiej kopercie to dobry wybór dla klientów, którzy wolą wręczyć coś fizycznego.
Kampanię przed świętami zaplanuj z wyprzedzeniem: posty i rolki od połowy listopada, przypomnienie przed Mikołajkami i seria „ostatnia chwila” od ok. 20 grudnia, kiedy paczki zamówione w sieci mogą już nie zdążyć przed Wigilią. Jak rozłożyć działania w sezonie, opisujemy we wpisie marketing sezonowy.
Jak wycenić voucher, żeby się opłacał
Voucher sprzedawaj w zwykłej cenie usługi. Klient kupuje prezent, a nie okazję, więc rabat nie jest potrzebny, żeby bon się sprzedał. Zamiast obniżki lepiej dodać wartość, która nie psuje cennika:
- elegancką kopertę albo pudełko przy bonie kupionym na miejscu,
- drobny dodatek przy realizacji, np. kawę albo próbkę kosmetyku,
- pakiet kilku usług w jednej cenie, który trudno porównać z cennikiem pojedynczych zabiegów.
Przy bonach kwotowych policz też, ile kosztuje Cię realizacja w styczniu. Jeśli w grudniu sprzedasz 40 bonów po 300 zł, w kolejnych miesiącach musisz mieć czas na 40 wizyt bez nowego przychodu, bo pieniądze już wpłynęły.
Pomysły na vouchery dla różnych branż
- Salon kosmetyczny i fryzjer: pakiet „przed sylwestrem” (zabieg i stylizacja), voucher na serię zabiegów. Więcej pomysłów na promocję salonu znajdziesz w tekście marketing salonu kosmetycznego.
- Restauracja i kawiarnia: kolacja dla dwojga, warsztaty kulinarne, bon kwotowy. O promocji lokalu piszemy we wpisie marketing dla restauracji.
- Gabinet, fizjoterapia, trener: pierwsza konsultacja z planem, karnet na kilka wizyt.
- Szkoła językowa i kursy: miesiąc zajęć, kurs intensywny w ferie.
- Sklep: karta podarunkowa kwotowa, najlepiej z możliwością użycia online i stacjonarnie.
- Firmy B2B: vouchery dla klientów jako podziękowanie za współpracę, np. godzina konsultacji gratis.
Najczęstsze błędy przy sprzedaży voucherów
- Brak numeracji i rejestru, przez co nie wiadomo, które bony są ważne i ile usług zostało do wykonania.
- Niejasny termin ważności albo jego brak na samym bonie.
- Zła kwalifikacja do VAT, odkryta dopiero przy rozliczeniu.
- Sprzedaż tylko na miejscu, choć w grudniu klienci szukają prezentów wieczorem w telefonie.
- Brak planu na styczeń: wiele realizacji naraz przy pełnym grafiku.
Najczęstsze pytania o vouchery podarunkowe
Czy voucher podarunkowy to bon jednego przeznaczenia?
Tak, jeśli w chwili sprzedaży wiadomo, gdzie zostanie wykonana usługa i jaki będzie VAT, np. voucher na konkretny zabieg. Bon kwotowy na usługi z różnymi stawkami VAT to bon różnego przeznaczenia.
Kiedy zapłacić VAT od vouchera?
Przy bonie jednego przeznaczenia w chwili sprzedaży bonu, a przy bonie różnego przeznaczenia dopiero przy jego realizacji.
Jak długo powinien być ważny voucher?
Przepisy nie wyznaczają jednego terminu. W praktyce firmy dają 3-12 miesięcy. Ważne, żeby termin był widoczny na bonie i w regulaminie.
Czy można sprzedawać vouchery bez sklepu internetowego?
Tak, przez wiadomości, przelew i PDF wysyłany ręcznie. Przy większej liczbie zamówień wygodniejsza jest strona z płatnością online, która sama wysyła bon.
Vouchery, które sprzedają się same
Najwięcej voucherów sprzedaje strona, na której klient wybiera bon, płaci i od razu dostaje PDF. Jeśli chcesz takiej strony przed świętami, zobacz strony internetowe dla firm: one-page kosztuje od 1 500 zł netto (3 dni robocze), a sprzedaż z płatnością online i automatyczną wysyłką bonów wyceniamy indywidualnie.